50 lat Telewizji Slovenija na wystawie fotograficznej
OGLĄDAMY DALEJ
Park Tivoli, Lublana, 15 września – 31 października 2008

Pięćdziesiąt lat to mało dla ludzkości, wiele dla człowieka. W ciągu pięćdziesięciu lat człowiek dojrzewa, wycisza się, uspokaja i robi plany na dalej. Także 50 lat istnienia Telewizji Slovenija jest pewnie czasem na to wszystko, ale również na spojrzenie wstecz, na kilometry taśmy filmowej, tysiące audycji na żywo, mnóstwo festiwali i imprez, a także na wspomnienia o twórcach i pracownikach technicznych, którzy w jakikolwiek sposób współtworzyli programy telewizyjne przez pięć dekad.

Fotografie w większości pochodzą z bogatego archiwum Telewizji RTV Slovenija i są dziełem tamtejszych „domowych” fotografów: Milana Kumara, Franca Vurnika, Vili Bitežnika i Stane Sršena. Niestety, przy większości przede wszystkim z wcześniejszego okresu, nie ma informacji o autorze. Dwie drogocenne fotografie z dorobku Marjana Cigliča otrzymano z Muzeum Historii Nowożytnej Słowenii, niektóre zdjęcia odstąpili zaś sami ich właściciele. Jeszcze więcej fotografii znajdzie swoje miejsce w internetowej galerii, która wkrótce zacznie działać na portalu internetowym www.rtvslo.si.

Niniejszą wystawą organizatorzy próbują pokazać rozwój słoweńskiej telewizji od jej początków do dzisiejszej digitalnej doby, przede wszystkim przez pryzmat twórczych i, w mniejszym stopniu, technicznych osiągnięć, pragną zerknąć w kulisy, objaśnić cechy charakterystyczne mediów, działalność produkcyjną i specyficzne telewizyjne profesje. Każda fotografia nosi w sobie długą i ciekawą historię o powstawaniu i życiu projektów telewizyjnych, przy których współpracowało wielu wspaniałych twórców.

Każdy wybór jest oczywiście selektywny i nie sposób jest się pokłonić wszystkim, którzy tworzyli (lub nadal tworzą) telewizyjną rzeczywistość. Patrzymy wstecz, byśmy mogli odważnie spojrzeć dalej przed siebie i urzeczywistniać ideę publicznych mediów. Telewizja jest – jak wiele innych rzeczy – odzwierciedleniem czasu i przestrzeni, w której żyjemy. Dla wielu jest także częścią wspólnej słoweńskiej historii. Świętujmy wraz z nimi i cieszmy się z ich wspólnych wspomnień.

Przekład: Zuzanna K. Kobos

50 let Televizije Slovenija na razstavi fotografij
GLEDAMO NAPREJ
Park Tivoli, Ljubljana, 15. september – 31. oktober 2008

Petdeset let je malo za človeštvo, veliko za človeka. V petdesetih letih človek dozori, se obrusi, umiri in naredi načrte za naprej. Tudi petdeset let Televizije Slovenija je morda čas za vse to, pa tudi čas za pogled nazaj, na kilometre filmskih trakov, tisoče oddaj v živo, množico festivalov in prireditev, pa tudi za spomin na ustvarjalce in tehnične delavce, ki so na kakršen koli način sooblikovali TV programe pet desetletij.

Fotografije izvirajo večinoma iz bogatega arhiva RTV Slovenija in so delo tamkajšnjih „hišnih” fotografov: Milana Kumarja, Franca Vurnika, Vilija Bitežnika in Staneta Sršena. Žal pri večini predvsem iz zgodnejšega obdobja ni zapisanih podatkov o avtorju. Dve dragoceni fotografiji iz zapuščine Marjana Cigliča so dobili iz Muzeja novejše zgodovine Slovenije, nekaj pa so jih prijazno odstopili posamezniki. Še več fotografij bo našlo svoje mesto v spletni galeriji, ki bo v kratkem zaživela na spletnem portalu www.rtvslo.si.

Z razstavo organizatorji skušajo prikazati razvoj slovenske televizije od njenih začetkov do današnje digitalne dobe predvsem skozi prizmo ustvarjalnih in manj tehničnih dosežkov, pokukati želijo v zakulisje, razkriti značilnosti medija, produkcijske postopke in specifične televizijske poklice. Vsaka fotografija nosi v sebi dolgo in zanimivo zgodbo o nastajanju in življenju TV-projektov, pri katerih je sodelovalo veliko odličnih ustvarjalcev.

Vsak izbor je seveda selektiven in nemogoče se je pokloniti vsem, ki so ustvarjali (ali pa še vedno ustvarjajo) TV-resničnost. Gledamo nazaj, da bi znali smelo pogledati naprej in uresničevati poslanstvo javnega medija. Televizija je – kot marsikaj drugega – odsev časa in prostora, v katerem živimo. Za večino je tudi del slovenske skupne zgodovine. Praznujmo z njimi in uživajmo v njihovih skupnih spominih.

Poniżej możecie obejrzeć wybrane fotografie z całej wystawy:




Fotografia, która otwiera całą wystawę w Parku Tivoli / Fotografija, ki otvarja celo razstavo v parku Tivoli

Spodaj lahko pogledate samo izbrane fotografije cele razstave:



Przygody Kljukca, 1964. W 1962 roku utworzono telewizyjny wydział lalkarski, w którym przygotowywano różne rodzaje audycji lalkarskich. Pierwsza telewizyjna seria lalkarska nosiła tytuł „Butalci”, wyjątkowo lubiane były także „Przygody Kljukca” Nace Simoniča, które doczekały się aż 3 sezonów. / Kljukčeve dogodivščine, 1964. Leta 1962 je bil ustanovljeni televizijski lutkovni oddelek, v katerem do pripravili vrsto lutkovnih oddaj. Prva televizijska lutkovna serija so bili Butalci, izredno priljubljeni so bile tudi Kljukčeve dogodivščine Naceta Simoniča, ki so doživele kar 3 sezone.



Pierwszy dziennik po słoweńsku 15 kwietnia 1968 prowadziła Olga Rems. Na zdjęciu: Marija Velkavrh i Vili Vodopivec (pierwszy prowadzący Dziennika) w trakcie udzielania im reżyserskich wskazówek przez Emila Rižnara. / Prvi dnevnik v slovenskem jeziku, 15. aprila 1968, ki ga je napovedovala Olga Rems. Na fotografiji Marija Velkavrh in Vili Vodopivec (prva voditelja Dnevnika) ob režerskih napotkih Emila Rižnarja.



Kwiaty jesienią, 1972. Film oparty na powieści Ivana Tavčara w reżyserii Matjaža Klopčiča. W rolach głównych wystąpiła para: Polde Bibič (Ivan) i Milena Zupančič (Meta). / Cvetje v jeseni, 1972. Po literarni predlogi Ivana Tavčarja v režiji Matjaža Klopčiča. V glavnih vlogah je nastopal par: Polde Bibič (Ivan) in Milena Zupančič (Meta).





Trubar, serial telewizyjny, 1986. Według scenariusza Drago Jančara w reżyserii Andreja Stojana dla uczczenia 400-letniej śmierci Trubara. W roli Primoža Trubara wystąpił Polde Bibič. / Trubar, TV-nadaljevanka, 1986. Po scenariju Draga Jančarja v režiji Andreja Stojana v počasnitev 400-letne Trubarjeve smrti. V vlogi Primoža Trubarja je nastopil Polde Bibič.



Outsider, 1997. Z 91 000 widzów jest jednym z najczęściej oglądanych filmów słoweńskich. Scenariusz i reżyseria: Andrej Koš, w roli głównej wystąpił Davor Janjić (Sead). / Outsider, 1997. Z 91 000 gledalci sodi med najbolj gledane slovenske igrane filme. Scenarij in režija: Andrej Koš, v glavni vlogi je nastopil Davor Janjić (Sead).



Papież w Słowenii, 1999. Wizytę papieża Jana Pawła II i beatyfikację A. M. Slomška w sierpniu 1999r. obserwowało ponad 400 dziennikarzy, fotoreporterów i operatorów telewizyjnych ze Słowenii i 12 innych państw. / Papež v Sloveniji, 1999. Obisk papeža Janeza Pavla II. I beatifikacijo A. M. Slomška je septembra 1999 spremjalo več kot 400 novinarjev, fotoreporterjev in TV-snemalcev iz Slovenije in še 12 drugih držav.


Kajmak i marmolada, 2002. Historia o parze z dna drabiny społecznej stała się sukcesem słoweńskich kinematografów. On jest Bośniakiem, ona Słowenką. Ona ma pracę, on nie. Ona od niego odchodzi, dopóki on się nie zmieni. Na zdjęciu Tanja Ribič podczas kręcenia jednej ze scen. / Kajmak in marmelada, 2002. Zgodba o paru z dna družbene lestvice je postala uspešnica slovenskih kinomatografov. On je Bosanec, ona Slovenka. Ona ima službo, on ne. Ona ga zapusti, dokler se ne bo spremenil. Na fotografiji Tanja Ribič v prizoru snemanja.


Pod jej oknem 2003. Film scenarzysty in reżysera Metoda Pevca jest historią o Dušy, która, rozerwana między dominującą matką, uzależnionym ojcem i żonatym kochankiem, wpada w kryzys lat trzydziestych. Ten się dodatkowo pogłębia, kiedy zauważy, że ktoś ją śledzi. Film był słoweńskim kandydatem nominowanym do Oscara w kategorii obcojęzyczne filmy pełnometrażowe, na 14. Lublańskim Międzynarodowym Festiwalu Filmowym LIFFe zdobył specjalną nagrodę jury. / Pod njenim oknom 2003. Film scenarista in režiserja Metoda Pevca je zgodba o Duši, ki se, razpeta med dominantno mamo, odsotnim očetom in poročenim ljubimcem, spopada s krizo tridesetih let. Ta se še stopnjuje, ko zasluti, da jo nekdo zasleduje. Film je bil slovenski kandidat za nominacijo za oskarja v kategoriji tujejezični igrani celovečerni filmi, na 14. Ljubljanskem mednarodnem filmskem festivalu LIFFe je prejel posebno nagrado žirije.