Zuzanna K. Kobos

Marc Chagall w Muzeum Miejskim w Lublanie

21 stycznia w Muzeum Miejskim w Lublanie rozpoczęła się wystawa wybranych dzieł Marca Chagalla pt. Od Mrtvih duš do Cirkusa, która będzie trwała do 29 marca.
Wystawa jest wyjątkowa przede wszystkim dlatego, że po raz pierwszy będzie można w Lublanie obejrzeć oryginalne grafiki tego autora. Dzieła powstawały w latach 1923-1980 i stanowią wybór z jednego z największych zbiorów grafik Chagalla. Zbiór dzieł należy do rodziny Fetzer z Niemiec. Autorzy wystawy i jednocześnie właściciele grafik, byli obecni na otwarciu imprezy.

O Marcu Chagallu
Marc Chagall urodził się 7 lipca 1887 r. w Rosji w biednej żydowskiej rodzinie. Jako Żyd wielokrotnie był wygnany, co znalazło odzwierciedlenie także w jego sztuce. Zamienił swoje prawdziwe imię Moshe Shagal na Marc Chagall, wierząc, że chociaż nowe imię przyniesie mu trochę więcej szczęścia w życiu. Rodzina Chagalla wyraźnie sprzeciwiała się jego artystycznym pomysłom, dlatego w ramach buntu udał się na studia do Sankt Petersburga. Po wielu latach życia w Petersburgu, dzięki swojej silnej woli udało mu się wreszcie zyskać szacunek, zaś otrzymane stypendium umożliwiło wyjazd do Paryża. Francuskie obywatelstwo otrzymał w 1937 r., jednak podczas II wojny światowej został aresztowany i wygnany. Czas wojny spędził w Stanach Zjednoczonych. Do Francji powrócił w 1948 roku i pozostał w niej do roku 1985, kiedy to w wieku 97 lat umarł w swoim domu w Saint Paul-de-Vence.

O jego sztuce
O Chagallu mówi się, że jest jednym z niewielu klasycznych artystów XX wieku, którego nie można przyporządkować do żadnego modernistycznego ani awangardowego nurtu. Jego styl był bliski surrealizmowi, jednak sam Chagall nie chciał w pełni definiować swej twórczości. Nie chciał się przyporządkowywać żadnemu nurtowi, działał spontanicznie, całkowicie puszczał wodze fantazji. W swojej autobiografii Moje życie przyznał, że wydarzenia z dzieciństwa, spędzonego na prowincji w chasydzkiej społeczności, odcisnęły silne piętno na jego sztuce. To wtedy spotkał się z bogatą tradycją mitów i bajek, mistycznych historii, związanych z najważniejszymi tekstami wiary żydowskiej i obyczajami ludowymi.

Malarstwo studiował w Witebsku i Sankt Petersburgu. Spośród jego nauczycieli najważniejszym był Leon Bakst. W 1920 r. Chagall udał się do Paryża, gdzie nawiązał przyjacielskie kontakty z większością artystów i literatów awangardy. Pierwszą samodzielną wystawę otwiera w 1914 r. w galerii Der Sturm w Berlinie. Po rewolucji październikowej w 1917 roku został komisarzem sztuk pięknych w obwodzie witebskim, gdzie założył Akademię Sztuk Pięknych. Odszedł z niej z powodu sporu z Malevičem i wyjechał do Moskwy, a następnie do Berlina, aż wreszcie w 1923 roku na stałe osiedlił się w Paryżu. Odrzucił propozycję przyłączenia się do nurtu surrealistów, którzy czerpali wzorce z jego twórczości. W latach 1947-1947 przebywał w USA, następnie powrócił do Francji. W 1959 roku otrzymuje tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Glasgow, a także zostaje honorowym członkiem Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury. W 1973 założone zostało muzeum Chagalla w Nicei. W 1977 r. został odznaczony Wielkim Krzyżem Legii Honorowej. Malarz zmarł 28 marca 1985 r. w swoim domu w Saint Paul-de-Vence.

źródła:
www.siol.net
www.mestnimuzej.si

Zuzanna K. Kobos

Marc Chagall v Mestnem muzeju Ljubljana

21. januarja se je v Mestnem muzeju Ljubljana začela razstava izbora grafičnih listov Marca Chagalla Od Mrtvih duš do Cirkusa, ki bo na ogled do 29. marca.
Razstava je posebna predvsem zato, ker bo prvič v Ljubljani možno videti prek sto originalnih grafičnih listov omenjenega avtorja. Dela so nastajala med leti 1923 in 1980 in predstavljajo izbor iz ene največjih zbirk Chagallovih grafik. Zbirka je v lasti družine Fetzer iz Nemčije. Avtorja razstave sta prav lastnika, ki sta bila prisotna na odprtju.

O Marcu Chagallu
Marc Chagall se je rodil 7. julija 1887 v Rusiji v revni židovski družini. Kot Žid je bil preganjan, kar pa se je odražalo tudi v njegovi umetnosti. Svoje ime je spremenil iz Moshe Shagal v Marc Chagall, saj je upal, da mu bo novo ime prineslo več sreče v življenju. Njegova družina je njegovim umetniškim idejam ostro nasprotovala, zato se ji je uprl in odšel študirat v Sankt Petersburg. S svojo trdno voljo in po dolgih letih življenja v Sankt Petersburgu si je končno ustvaril sloves in dobil denar, da se je lahko preselil v Pariz. Leta 1937 je postal tudi francoski državljan, vendar pa je bil med 2. svetovno vojno aretiran in izgnan. Vojna leta je preživel v ZDA. Leta 1948 se je vrnil v Francijo, tam ostal in leta 1985 star 97 let na svojem domu v Saint-Paul-de-Vence umrl.

O njegovem delu
Za Chagalla pravijo, da je med klasiki 20. stoletja eden redkih ustvarjalcev, ki ga ni mogoče uvrstiti v nobeno izmed modernističnih ali avantgardnih skupin. Motivika je pogosto blizu surrealizmu, vendar se ni želel uvrstiti med njih. Ni se želel nikamor uvrščati, deloval je spontano, domišljiji je puščal prosto pot. V avtobiografski knjigi Moje življenje je razkril, da je na njegovo delo močno vplivalo preživljanje otroštva v hasidski skupnosti na podeželju, kjer se je srečal z bogato pripovedno tradicijo mitov in bajk, mističnih zgodb, povezanih s temeljnimi besedili judovske vere ter ljudskimi običaji.
Slikarstvo je študiral v Vitebsku in Sankt Petersburgu, med njegovimi učitelji je najpomembnejši Leon Bakst. Leta 1910 prvič potuje v Pariz, kjer vzpostavi prijateljske stike z več avantgardnimi umetniki in književniki. Prvič samostojno razstavlja leta 1914 v galeriji Der Sturm v Berlinu. Po oktobrski revoluciji leta 1917 postane komisar za umetnost v Vitebsku, kjer ustanovi likovno akademijo. Zaradi spora s K. Malevičem akademijo zapusti in odide v Moskvo, nato v Berlin in 1923. leta za stalno v Pariz. Zavrnil je vabilo, naj se priključi surrealistom, na katere je njegovo slikarstvo sicer precej vplivalo. Med leti 1941 in 1947 je v ZDA, naslednje leto se vrne v Francijo. Univerza v Glasgowu mu 1959-ega podeli častni doktorat, postane tudi častni član American Academy of Arts and Letters. Leta 1977 je odlikovan z Velikim križem Legije časti. Umre 28. marca 1985 na svojem domu v Saint Paul-de-Vence.

viri:
www.siol.net
www.mestnimuzej.si