Alojz Gradnik (1882-1967)

Twórczość poetycką zaczął już przed I Wojną Światową. Urodził się w Medanie, w Goriških górach, na wsi, która leży dziś na granicy między Słowenią a Włochami. Jego ojciec był Słoweńcem, a matka Furlanką. Liceum ukończył w Gorici, prawo studiował we Wiedniu, potem był sędzią w różnych miastach byłej Jugosławii. Po przejściu na emeryturę do śmierci żył w Lublanie.
Twórczość poetycka Gradnika jest bardzo obszerna, a jego osobowość poetycka w dwudziestoleciu międzywojennym uważana była w Słowenii za najbardziej wyrazistą. Pisał pieśni patriotyczne; malował w nich rodzinne miejscowości i wyrażał żal nad spustoszoną Gorišką w I Wojnie Światowej, strach z powodu silnej polityki wynaradawiającej na Primorskem i współczucie dla wykorzystywanych mieszkańców – rolników z Brd w Istrii (Motywy z Brd, Motywy z Istrii).
Najliczniejsze są jego wiersze o charakterze osobistych wyznań, których podstawowym motywem jest miłosna namiętność, z którą wiążą się motyw śmierci i poszukiwanie sensu życia.
Ważne są również tłumaczenia wierszy i poematów dokonane przez Gradnika z literatury serbsko-chorwackiej i światowej

Źródło: Varl-Purkeljc Francka, Naši književniki in njihova dela, Založba Obzorja Maribor, Maribor 1986

Tłum.: Agnieszka Czapiewska

Alojz Gradnik (1882-1967)

Alojz Gradnik je nastopil kot pesnik že pred prvo svetovno vojno. Rodil se je v Medani v Goriških brdih, v vasi, ki leži danes na meji med Jugoslavijo in Italijo. Oče je bil Slovenec, mati pa Furlanka. Gimnazijo je študiral v Gorici, pravo na Dunaju, nato pa je bil sodnik po raznih mestih Jugoslavije. Do svoje smrti je upokojen živel v Ljubljani.
Gradnikovo pesniško delo je zelo obsežno in je veljal med obema vojnama za najizrazitejšo slovensko pesniško osebnost. Pel je domoljubne pesmi; v njih je slikal domače kraje in izražal žalost nad opustošenjem Goriške v prvi svetovni vojni, strah zaradi silnega raznorodovalnega pritiska na Primorskem in sočutje z izkoriščanim kmetiškim prebivalstvom Brd in Istre (Motivi iz Brd, Motivi iz Istre).
Najštevilnejše pa so njegove osebno-izpovedne pesmi, katerim je osnovni motiv ljubezenska strast, z njim pa se važeta motiv smrti in iskanje smisla življenja.
Pomembni so tudi Gradnikovi prevodi pesmi in pesnitev iz srbohrvaške i svetovne književnosti.

Vir: Varl-Purkeljc Francka, Naši književniki in njihova dela, Založba Obzorja Maribor, Maribor 1986