Tomasz Łukaszewicz

Postępowanie karne przeciwko autorowi powieści Czefurzy raus!

W czwartek, 23 stycznia, Goran Vojnović został wezwany na przesłuchanie przez Sektor Policji Kryminalnej Wydziału Przestępczości Gospodarczej w Lublanie. Tam pisarz musiał się bronić z powodu słów i myśli bohatera swojej powieści Czefurzy raus!, Marka. Swoją książką pisarz miał obrazić policję Republiki Słowenii. Vojnović wyjaśnił przesłuchującym, że książka to dzieło fikcyjne. Matjažovi Šinkovcowi, p.o. dyrektora generalnego policji zaproponował, aby sprawę wyjaśnił z Markiem. Wniosek o wszczęcie postępowania Šinkovec przedstawił już w grudniu.
Czy wyobrażają sobie państwo, aby policjanci ścigali wszystkich tych, którzy opowiadają albo zapisują dowcipy o policjantach? Niestety, przykład Vojnovicia to nie jest żart – komentował Mitja Čander, redaktor wydawnictwa Študentska založba, którego nakładem ukazała się debiutancka powieść Vojnovicia. Pisarz i wicedyrektor międzynarodowego PEN Clubu dr Boris A. Novak powiedział, że ostatnie tego typu przesłuchanie przeżył ponad dwadzieścia lat temu i dlatego ostro protestuje.
Następnego dnia postępowanie przeciw autorowi zostało umorzone. Matjaž Šinkovec przyznał, że postępowanie w przypadku Gorana Vojnovicia z powodu książki Czefurzy raus! było błędem i oddał się do dyspozycji minister spraw wewnętrznych Katarinie Kensel.
Vojnović był zadowolony z reakcji społeczeństwa na błąd jednostki. Myślę, że postępowanie minister Katariny Kresal, zdecydowane wystąpienie związku pisarzy, mediów i wszystkich tych, którzy komentowali wydarzenie albo w inny sposób uczestniczyli w debacie, możemy odebrać jako dowód dojrzałości naszego państwa i właściwego stosunku do literatury i wolności wypowiedzi, która powinna funkcjonować także w przyszłości – napisał Vojnović w oświadczeniu.
Wydawcy, który był przekonany, że sprzedał tyle książek Czefurzy raus!, ile się dało, policja nieoczekiwanie zrobiła bezpłatną reklamę na koszt państwa.

Źródła:
www.dnevnik.si
www.delo.si

Więcej o Goranie Vojnovciu
Goran Vojnović – tegoroczny zdobywca nagrody Fundacji Prešerna
Goran Vojnović – tegoroczny zdobywca nagrody Kresnika
Czytaj fragmenty ksiązki Czefurzy raus!

Informacje o polskim wydaniu książki Czefurzy raus!

Tomasz Łukaszewicz

Kazenski pregon zoper avtorja romana Čefurji raus!

V četrtek, 23. januarja, je Gorana Vojnovića na zaslišanje povabil Sektor kriminalistične policije, oddelek za gospodarski krimnal v Ljubljani. Tam se je moral pisatelj zagovarjati zaradi misli in besed njegovega junaka iz romana Čefurji raus!, Marka. S svojo knjigo naj bi pisatelj užalil policijo Republike Slovenije. Vojnović je zasliševalcem pojasnil, da je knjiga fiktivno delo. Matjažu Šinkovcu, v.d. generalnega direktorja policije je predlagal, da bi se o zadevi pomenil z Markom. Šinkovec je predlog za kazenski pregon pisatelja podal že decembra.

»Si predstavljate, da bi policisti preganjali vse tiste, ki pripovedujejo ali zapisujejo vice o policistih? Žal Vojnovićev primer ni šala,« je komentiral Mitja Čander, urednik Študentske založbe, ki je izdala Vojnovićev prvenec. Pisatelj in podpredsednik mednarodne organizacije PEN dr. Boris A. Novak je rekel, da je zadnje tovrstno zaslišanje doživel pred več kot dvajsetimi leti in zato ostro protestira.
Naslednjega dna je bil pregon zoper avtorja premaknjen. Matjaž Šinkovec je priznal, da je bil postopek v primeru Gorana Vojnovića zaradi romana Čefurji raus! napaka, ministrici za notranje zadeve Katarini Kresal pa je ponudil svoj odstop.
Vojnović je bil vesel odziva družbe na napako posameznika. »Mislim, da lahko ravnanje notranje ministrice Katarine Kresal, odločen nastop društva pisateljev, medijev in mnogih ostalih, ki so komentirali dogodke ali kako drugače sodelovali v razpravi, pojmujemo kot dokaz zrelosti naše države in pravega odnosa do literature in svobode izražanja, ki naj obvelja tudi v bodoče,« je Vojnović zapisal v pisni izjavi.
Izdajatelju, ki je bil prepričan, da je že prodal knjig Čefurji raus!, kolikor se je dalo, je policija nepričakovano naredila brezplačno reklamo na državne stroške.

Viri:
www.dnevnik.si
www.delo.si

Več o Goranu Vojnoviću
Goran Vojnović – letošnji dobitnik nagrade Kresnika
Goran Vojnović – letošnji dobitnik nagrade Prešernovega sklada
Beri fragmente knjige Čefurji raus!