Joanna Kempny, Bojana Todorović

Slawistyka na UJ

Krakowska slawistyka jest najstarszą filologią słowiańską w Polsce, a jej początki sięgają początku XIX wieku. Kilkakrotnie zmieniał się jej status i zakres studiów, a za tym i nazwa: Seminarium Filologii Słowiańskiej, Studium Słowiańskie, Katedra Filologii Słowiańskiej. Od początku lat 70. funkcjonuje jako Instytut Filologii Słowiańskiej, w skład którego wchodzą cztery katedry: Katedra Filologii Bułgarskiej i Macedońskiej, Katedra Filologii Czeskiej i Łużyckiej, Katedra Filologii Chorwackiej, Serbskiej i Słoweńskiej oraz Katedra Filologii Słowackiej. Na krakowskiej slawistyce co roku otwierane są studia na pięciu specjalizacjach językowych: czeskiej, słowackiej, serbskiej, chorwackiej i bułgarskiej. Jednolite pięcioletnie studia slawistyczne od roku akademickiego 2007/2008 zostały zmienione w trzyletnie studia licencjackie i dwuletnie studia uzupełniające magisterskie. W Krakowie można ponadto podjąć naukę na niestacjonarnych studiach slawistycznych, również w systemie 3+2. Od roku akademickiego 2007/2008 są to studia kulturoznawcze (wcześniej filologiczne), ze specjalnością Kultura i języki Słowian i językiem kierunkowym czeskim lub chorwackim.

Adres Instytutu:
Instytut Filologii Słowiańskiej
Collegium Paderevianum
al. Mickiewicza 9
31-120 Kraków
ifslow@vela.filg.uj.edu.pl
http://www.filg.uj.edu.pl/ifs/index.html
tel. (0 12) 633-63-77 w. 2306;
tel./fax.: (012) 422 78 82

Lektorat języka słoweńskiego

Początki nauczania języka słoweńskiego na slawistyce Uniwersytetu Jagiellońskiego sięgają lat dwudziestych XX wieku, a lektorat języka słoweńskiego formalnie istnieje nieprzerwanie od roku 1962, kiedy został utworzony etat lektora języka słoweńskiego. Język słoweński nigdy nie był językiem specjalizacji, zawsze miał status dodatkowego języka słowiańskiego, zazwyczaj drugiego. Od roku akademickiego 2004/2005 ma status trzeciego języka słowiańskiego i jest nauczany przez trzy semestry, na czwartym roku oraz w semestrze zimowym piątego roku – razem 90 godzin. Jest przedmiotem do wyboru, zamiast niego studenci mogą wybrać język macedoński lub rzadziej, inny język słowiański. Lektorat słoweńskiego dla młodszych lat studiów funkcjonuje jako opcja. Dodatkowo, już od kilku lat, prowadzone są zajęcia fakultatywne (poza programem studiów) dla grupy zaawansowanej. Opcjonalnie w programie pojawiają się też dodatkowe przedmioty słowenistyczne, takie jak Wiedza o Słowenii i słoweńskiej kulturze. Ponadto niektóre treści słowenistyczne można znaleźć również w programach innych przedmiotów ogólnoslawistycznych. Aktualnie języka słoweńskiego uczy się ponad 80 studentów.
Od 2000 roku lektorką języka słoweńskiego w IFS jest mgr Bojana Todorović, absolwentka Uniwersytetu w Lublanie. Ukończyła studia na filologii słoweńskiej, rosyjskiej oraz porównawcze studia języków słowiańskich. W ramach studiów doktoranckich przygotowała rozprawę „Czas przyszły w językach słowiańskich”. Dzięki jej zaangażowaniu i pomocy odbyło się w Krakowie wiele wydarzeń słowenistycznych, jak wieczór poezji słoweńskiej, pokazy filmów słoweńskich w klubie Lokator czy slajdów ze studenckich wypraw do Słowenii.

W tym roku zorganizowała dla uczestników lektoratu intensywny kurs językowy, a na bieżąco studenci korzystają z jej pomocy w ramach dyżurów lektorskich.

Koło Naukowe i inne slawistyczne aktywności

Koło Naukowe Slawistów działa przy Instytucie Filologii Słowiańskiej nieprzerwanie od 1960 roku, a od roku 1975 przyjęło za swojego patrona Tadeusza Lehra-Spławińskiego. Za cel stawia sobie propagowanie kultury i języków słowiańskich. Koło organizuje m.in. spotkania młodych slawistów (sesje, konferencje), wyjazdy naukowe, w tym na praktyki językowe oraz co dwa lata ogólnopolski konkurs na przekład z języków słowiańskich. W ciągu wielu lat funkcjonowania Koła ukazał się szereg publikacji prezentujących naukowy dorobek jego członków. Szczególnie warte wspomnienia są tomy pokonferencyjne, zawierające artykuły i referaty wygłaszane podczas organizowanej corocznie studenckiej konferencji slawistycznej.
Koło ma swoją stronę internetową:
http://www.filg.uj.edu.pl/ifs/kns/indeks.htm, a bieżące informacje o jego działalności można znaleźć na forum: http://www.slawisci.fora.pl/.
Studenci filologii słowiańskiej organizują wiele imprez promujących słowiańszczyznę. Co tydzień można wySKoCZyć do kina na film czeski lub słowacki albo zwyczajnie obejrzeć film chorwacki i o nim podyskutować. Regularnie odbywają się również nocne imprezy slawistyczne z muzyką bułgarską, serbską i chorwacką. Co roku organizujemy bałkański sylwester, Doček nove godine z poczęstunkiem i muzyką graną na żywo. W zeszłym roku po raz pierwszy został zorganizowany bułgarski Dzień Studenta.

Z imprez typowo słoweńskich w ciągu minionego roku, głównie dzięki zaangażowaniu naszej lektorki Bojany Todorović odbyły się: spotkanie z pisarzem Vlado Žabotem, pokazy filmów krótkometrażowych – na pierwszym mieliśmy okazję poznać reżysera Franci Slaka – oraz slajdowisko We fell sLOVEnija – relacja studentek z pobytu na stypendium w Lublanie. Mieliśmy również okazję spotkać się ze znakomitą tłumaczką Katariną Šalamun-Biedrzycką oraz doktorem Giorgio Cadorini, który zapoznał nas z problematyką mniejszości słoweńskiej w Friuli-Wenecji Julijskiej we Włoszech. Z okazji 45-lecia słoweńskiego lektoratu w Krakowie przygotowaliśmy uroczysty wieczór poezji słoweńskiej. W kwietniu tego roku wybraliśmy się po raz pierwszy do Piwnicznej na intensywny kurs słoweńskiego, prowadzony przez Bojanę Todorović i Tatjanę Jamnik.
Nowym pomysłem Koła są Spotkania z językami - organizowane przez nas samych zajęcia językowe. Wystartowaliśmy z rosyjskim dla początkujących, prowadzonym przez native-speakera.
Włączamy się też w imprezy ogólnouczelniane, takie jak Dni Otwarte czy Festiwal Nauki, przygotowując dla odwiedzających poczęstunek, quizy i inne atrakcje zachęcające do studiowania na slawistyce.

Joanna Kempny, Bojana Todorović

Slavistika na Univerzi v Krakovu

Krakovska slavistika je najstarejša poljska slavistika, saj obstaja od začetka 19. stoletja. V tem času je imela različna imena, npr. Seminar za slovansko filologijo, Slovanski študij ali Katedra za slovansko filologijo. Od 70. let se imenuje Institut za slovansko filologijo, ki ga trenutno sestavljajo štiri katedre: za hrvaško, srbsko in slovensko filologijo, za bolgarsko in makedonsko, za češko in lužiškosrbsko ter za slovaško filologijo. Na slavistiki v Krakovu lahko študentje vsako leto izberejo eno od petih specializacij, češčino, slovaščino, hrvaščino, srbščino ali bolgarščino. Študij slavistike je enoten in traja 5 let, od študijskega leta 2007/2008 pa se uveljavlja bolonjski triletni študij. Poleg rednega študija nudi slavistika v Krakovu tudi možnost izrednega študija slavistike. Od študijskega leta 2007/2008 je to kulturološki študij Kultura in jeziki Slovanov, s hrvaško ali češko specializacijo.

Naslov Instituta
Institut Slovanske Filologije
Collegium Paderevianum
al. Mickiewicza 9
31-120 Kraków
ifslow@vela.filg.uj.edu.pl
http://www.filg.uj.edu.pl/ifs/index.html
tel. (0 12) 633-63-77 w. 2306;
tel./fax.: (012) 422 78 82

Slovenski lektorat

Začetki poučevanja slovenščine na slavistiki Jagelonske univerze v Krakovu segajo v dvajseta leta 20. stoletja, lektorat slovenskega jezika pa uradno in kontinuirano obstaja od leta 1962, ko je bilo odprto delovno mesto lektorja za slovenščino. Slovenščina nikoli ni bila prvi jezik, ampak je vedno imela status nadaljnjega slovanskega jezika, navadno drugega. Od študijskega leta 2004/2005 ima status tretjega slovanskega jezika in se poučuje tri semestre, v skupnem obsegu 90 ur. Študentje se jo učijo v četrtem letniku ter zimskem semestru petega letnika. Slovenščina je izbirni predmet, namesto nje se lahko študentje odločijo tudi za makedonščino, redko pa tudi za kak drug slovanski jezik. Poleg slovenščine kot obveznega izbirnega predmeta več let obstaja fakultativna skupina nadaljevalnega lektorata. Po vzpostavitvi izbirnih predmetov v okviru bolonjske reforme (t.im. opcije) obstaja slovenski lektorat tudi v tej obliki. Občasno se poleg tega v programu najdejo tudi drugi slovenistični predmeti, ki pa niso del obveznega programa. Letos so študentje lahko izbrali Vedo o Sloveniji in slovenski kulturi. Del slovenističnih vsebin pa lahko najdemo tudi pri drugih splošnoslavističnih predmetih. Trenutno je študentov slovenskega lektorata več kot 80.
Od leta 2000 vodi slovenski lektorat v IFS Bojana Todorović, diplomantka ljubljanske univerze. Končala je študij slovenistike in rusistike ter primerjalne slovnice slovanskih jezikov. Leta 2008 je zagovarjala magistrsko delo Prihodnjik v slovanskih jezikih. Z njeno pomočjo so bile v Krakovu organizirane raznolike slovenske prireditve kot projekcija diapozitivov s študentskih potovanj po Sloveniji, večer slovenske poezije ali projekcije slovenskih filmov.

Letos je organizirala za udeležence slovenskega lektorata intenzivni jezikovni tečaj v Piwniczni, sproti pa pomaga študentom v okviru govorilnih ur.

Slavistični krožek in druge slavistične aktivnosti

Znanstveni krožek slavistov deluje pri IFS nepretrgoma od leta 1960, od leta 1975 pa se imenuje po Tadeuszu Lehru-Spławińskom. Cilj krožka je širjenje znanja slovanskih jezikov in kultur.
Krožek organizira med drugim srečanja mladih slavistov (sestanke, konference), znanstvene izlete, tudi na jezikovne prakse, ter vsako drugo leto vsepoljski natečaj prevodov iz slovanskih jezikov.
V svojem dolgoletnem delovanju je krožek objavil kar nekaj publikacij, ki predstavljajo znanstvene dosežke njegovih članov. Omembe vredni so zborniki referatov s študentskih slavističnih konferenc, ki potekajo vsako leto.
Krožek ima svojo spletno stran:
http://www.filg.uj.edu.pl/ifs/kns/indeks.htm, aktualne informacije o njegovih aktivnostih pa lahko najdete na forumu: http://www.slawisci.fora.pl/.
Študenti slavistike organizirajo raznolike dogodke, ki propagirajo slovansko kulturo. Vsak teden se vrtijo češki in slovaški filmi, v okviru projekta wySKoCZ do kina. Organizirane so bile tudi projekcije hrvaških filmov, ki jim sledijo debate. Pogosto se dogajajo tudi nočne prireditve z bolgarsko, srbsko ali hrvaško glasbo. Vsako leto se prireja tudi balkansko silvestrovo, Doček nove godine, z glasbo, igrano v živo. Lani pa je bil prvič praznovan bolgarski Dan študenta.

Z veliko pomočjo lektorice Bojane Todorović so bili organizirani tudi poplnoma slovenistični dogodki: večer slovenske poezije ob slovesnosti 45-letnice slovenskega lektorata v Krakovu, srečanje s pisateljem Vladom Žabotom, projekciji kratkih filmov – na prvi so študenti imeli priložnost spoznati režiserja Francija Slaka – ter projekcija diapozitivov We fell sLOVEnija s spomini študentk s študijskega bivanja v Ljubljani.
Organizirano je bilo tudi srečanje z odlično prevajalko Katarino Šalamun-Biedrzycko ter z doktorjem Giorgiem Cadorinijem, ki je predstavil slovensko manjšino v Furlaniji-Julijski krajini v Italiji.
Aprila je prvič potekal intenzivni tečaj slovenščine v Piwniczni, ki sta ga vodili Tatjana Jamnik in Bojana Todorović.
Nova ideja Krožka so srečanja z jeziki – jezikovne vaje, ki jih organizirajo sami študenti za svoje kolege. Prvi projekt je ruščina za začetnike, ki jo vodi rojeni govorec.
Člani Krožka se pridružijo tudi splošnim univerzitetnim prireditvam, kot sta Informativni dan ali Festival propagiranja znanosti. Organizirajo pogostitev, kvize ter druge atrakcije, da bi pridobili nove navdušence slavistike.