Zuzanna K. Kobos

Karnawał w całej Słowenii

Fot. www.wikipedia.org - Tradycyjni kurenti z Ptuja - mężczyźni w kostiumach z owczej skóry, w maskach z długimi czerwonymi jęzorami i z kolorowymi dzwonkami przytroczonymi do pasa

W czasie tegorocznego karnawału zabawy z nim związane odbyły się w wielu słoweńskich miejscowościach. Mieszkańcy miasta Ptuj (gdzie odbywa się tzw. Kurentovanje, czyli największy i najbardziej niezwykły karnawał w całej Słowenii) pozamykali w ostatki swoje urzędy, szkoły i przedszkola bardzo wcześnie, aby mogli swobodnie oddać się karnawałowemu szaleństwu.
Wesołe zabawy i przebierańce miały miejsce także na Placu Wolności w Mariborze. Organizatorem przedsięwzięcia był Związek Przyjaciół Młodzieży w Mariborze, którego członkowie przygotowywali karnawałowe atrakcje w Młodzieżowym Domu Kultury już od 14 lutego.
Przebierańcy w karnawałowych maskach zebrali się w mieście Celje przed Urzędem Miejskim, gdzie w środę karnawałową kukłę, nazywaną słowem pust, pochowano. Zabawy karnawałowe ogarnęły również centra Idriji i miasta Šempeter koło Goricy. Dla przebierańców z maskami dziecięcymi zarezerwowano główny plac w Novej Goricy, gdzie w środę odbyła się też ceremonia pogrzebowa i pochowanie pusta.
W miejscowości Cerkno miał miejsce pochód przebierańców z charakterystycznymi dla tego regionu maskami, określanymi terminem laufarji, po południu zaś mieszkańcy „osądzili” pusta.
Przebieranie się, jak powiedział etnolog Janez Bogataj, jest prawdopodobnie jedną z najstarszych cech człowieka. Przebieranie się i zakładanie maski na tle rozwoju historycznego człowieka oznacza dążenie do utożsamienia się z drugim ja – mówi. Według Bogataja jest to szansa na „społeczną krytykę”. Karnawał od zawsze dawał mieszkańcom możliwość, aby raz do roku wskazać wszystkie złe rzeczy, które rozgrywały się wokół nich – dodaje Bogataj.
W Lublanie, w wielkim namiocie, ostatki świętowali studenci. Rada Lublańskich Studentów przygotowała już tradycyjną imprezę karnawałową na osiedlu studenckim Rožna dolina, którą rozpoczęło wręczenie nagród za najlepsze maski. Organizatorzy uważają, że jest to „najbardziej spektakularne świętowanie zakończenia karnawału w całej stolicy”, w którym każdego roku bierze udział około 2000 studentów i pozostałych gości.

Więcej o karnawale oraz studenckim konkursie na najlepszą maskę: www.delo.si, www.rtvslo.si

Zuzanna K. Kobos

Pustovanje po vsej Sloveniji

Pustna rajanja so v letošnjem pustnem času zaživela po mnogih slovenskih krajih. Na pustni torek Ptujčani (v Ptuju se dogaja ti. kurentovanje, tj. največje in najbolj izvrstno pustovanje v Sloveniji) že zelo zgodaj zaprejo svoje urade, šole in vrtce, ter se predajo pustnim norčavostim.
Veselo pustno rajanje je bilo tudi v Mariboru na Trgu svobode. Priredila ga je mariborska Zveza prijateljev mladine, ki je v Domu ustvarjalnosti mladih pustne aktivnosti pripravljala že od 14. februarja.
Pustne maske v Celju so se zbrale na osrednjem pustovanju pred mestno občino, kjer so v sredo pusta tudi pokopali. Šeme so zavzele tudi središči Idrije in Šempetra pri Gorici. Za otroške maske je bil rezerviran tudi osrednji novogoriški trg, kjer je bil v sredo pogrebni ceremonial in pokop pusta.
V Cerknem je bil na pustni torek sprevod tamkajšnjih znamenitih mask laufarjev, popoldne pa so pusta že "obsodili".
Šemljenje je, kot je povedal etnolog Janez Bogataj, verjetno ena najstarejših lastnosti človeka. Preoblačenje človeka v masko pomeni v zgodovinskem razvoju človekovo težnjo po vstopanju v drugi jaz - meni. Po Bogatajevih besedah je to priložnost za „družbeno kritiko”. Pust je prebivalcem vedno omogočal, da enkrat letno "udarijo" po vseh negativnostih, ki so se dogajale okrog njih, - še pravi Bogataj.
V Ljubljani so v pustni torek pod velikim šotorom pustovali študentje. Študentski svet stanovalcev Študentskih domov v Ljubljani je pripravil že tradicionalno pustovanje v študentskem naselju Rožna dolina, ki se je pričelo z nagrajevanjem najlepših mask. Po mnenju organizatorjev je to "najbolj spektakularno pustovanje v prestolnici", ki se ga vsako leto udeleži okrog 2000 študentov in drugih gostov.

Več o pustovanju in natečaju za najboljše študentske maske: www.delo.si, www.rtvslo.si